ΛΑΥΡΙΟ και ΛΑΥΡΕΩΤΙΚΗ

Η Λαυρεωτική είναι μια από τις πιο ιστορικές περιοχές της Αττικής, όπου το τοπίο συνδυάζει φυσική ομορφιά με έντονο βιομηχανικό παρελθόν. Από την αρχαιότητα, η περιοχή ήταν γνωστή για τα πλούσια μεταλλεία της, τα οποία έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη της Αθήνας, ιδιαίτερα στην εποχή της δημοκρατίας. Κέντρο της περιοχής είναι το Λαύριο, μια πόλη με έντονο χαρακτήρα και σημαντική βιομηχανική κληρονομιά. Ελάτε να γνωρίσουμε την περιοχή από την αρχαία εκμετάλλευση των μεταλλείων της μέχρι τη νεότερη βιομηχανική ιστορία της Ελλάδας.

                                                Ξεναγός μας η κ. Μαριάννα Μελετλίδου

Συνάντηση σε κεντρικό σημείο της Αθήνα ώρα 07.30 με κατεύθυνση έναν από τους αρχαιότερους δήμους της Αττικής, τον Θορικό. Επισκεπτόμαστε και ξεναγούμαστε στο Αρχαίο Θέατρο και τα αρχαία πλυντήρια μεταλλευμάτων (όπου καθάριζαν τα μεταλλεύματα αργύρου). Το θέατρο του Θορικού θεωρείται το αρχαιότερο στον ελλαδικό χώρο και μοναδικό για το ιδιόμορφο ελλειψοειδές σχήμα του. Κατασκευάστηκε στη φυσική αμφιθεατρική πλαγιά στη νότια πλευρά του λόφου Βελατούρι στα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ  ενώ το άνω διάζωμα με ένα μνημειώδη αναλημματικό τοίχο. Σπίτια, εργαστήρια και στοές γύρω από το θέατρο αποτελούν έναν οικισμό και δείχνουν την πυκνότητα της κατοίκησης και την ποικιλία των δραστηριοτήτων των αρχαίων κατοίκων του Θορικού. Oλόκληρος ο λόφος Βελατούρι είναι διάτρητος από μεταλλευτικές στοές και φρέατα, αδιάψευστες αποδείξεις μια έντονης και διαχρονικής μεταλλευτικής αλλά και μεταλλουργικής δραστηριότητας. Φαίνεται ότι η μεταλλουργία μολύβδου και αργύρου είχε αρχίσει στο Θορικό πολύ νωρίτερα από τον 9ο αι. π.Χ.

Φθάνουμε στο Λαύριο, έναν τόπο με μεγάλη ιστορική και μνημειακή πυκνότητα. Η γνωριμία μας ξεκινάει από το ορυκτολογικό μουσείο Λαυρίου. Το Ορυκτολογικό Μουσείο Λαυρίου ιδρύθηκε το 1986 από την Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής. Το κτίριο του μουσείου είναι ένα χαρακτηριστικό δείγμα της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής του Λαυρίου του περασμένου αιώνα και ένα από τα λίγα απομεινάρια του εκπληκτικού βιομηχανικού συγκροτήματος των Πλυντηρίων μεταλλεύματος της “Ελληνικής Εταιρείας”, που είχε ανεγερθεί λίγο μετά το 1873. Εδώ εκτίθεται συλλογή που αποτελείται από μοναδικά σε σπανιότητα και ομορφιά ορυκτά της Λαυρεωτικής γης. Όλα είναι σε κρυσταλλικές μορφές με εντυπωσιακές λάμψεις και χρώματα.

Στην συνέχεια επισκεπτόμαστε  το Τεχνολογικό-Πολιτιστικό Πάρκο Λαυρίου (ΤΠΠΛ) που λειτουργεί στους χώρους των πρώην μεταλλείων του Λαυρίου της πρώην Γαλλικής Εταιρείας Μεταλλείων Λαυρίου (Compagnie française des mines de Laurium) το οποίο κτίστηκε εκεί το 1875-1876. Το πάρκο έχει έκταση 245 στρεμμάτων και περιλαμβάνει 41 κτίρια. Είναι κηρυγμένο διατηρητέο μνημείο σε όλη του την έκταση με τον εξοπλισμό του. Παραχωρήθηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο το 1992. Πολλά από τα διατηρητέα κτίρια του είναι εξαιρετικά σημαντικά μνημεία της βιομηχανικής κληρονομιάς. 

 Η σημερινή εκδρομή μας θα ολοκληρωθεί με την επίσκεψη στο Αρχαιολογικό Μουσείο. Το μουσείο φιλοξενεί ευρήματα από την ευρύτερη περιοχή της Λαυρεωτικής (Σούνιο, Θορικός) και από τα μεταλλευτικά - μεταλλουργικά εργαστήρια, αναδεικνύοντας πτυχές της ανθρώπινης ζωής και δραστηριότητας στην περιοχή από το 5000 π.Χ. έως τον 6ο αι. μ.Χ. Σημαντική θέση στο Μουσείο κατέχουν οι ανάγλυφες πλάκες από τη ζωφόρο του ναού του Ποσειδώνα στο Σούνιο, καθώς και επιτύμβια και αναθηματικά ανάγλυφα από τους αρχαίους δήμους της Λαυρεωτικής.

Χρόνος ελεύθερος για να γευματίσουμε και επιστροφή στην Αθήνα αργά το απόγευμα.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ : Κατά την επίσκεψη σε ανοικτούς αρχαιολογικούς χώρους είναι σημαντικό να φοράτε κατάλληλα αντιολισθητικά υποδήματα (αθλητικά ή κατά προτίμηση πεζοπορικά). Να έχετε μαζί σας νερό, καπέλο, αντιηλιακό, αδιάβροχο και ελαφρύ σνακ και εφόσον χρειάζεσθε και πεζοπορικά μπατόν.