«Aqui... onde a terra se acaba e o mar começa»
«Quem não viu Lisboa, não viu coisa boa.»
(Όποιος δεν έχει δει τη Λισαβόνα, δεν έχει δει όμορφο πράγμα.)
Luís Vaz de Camões, Πορτογάλος ποιητής Os Lusíada Εθνικό Ποίημα της Πορτογαλίας
Η Πορτογαλία είναι ένα μωσαϊκό εμπειριών που συνδυάζει το φως, τη μουσική, τη γεύση, την ιστορία και τη θάλασσα. Από την πολύβουη Λισαβόνα ως την ήρεμη Έβορα, από τις παραλίες του Αλγκάρβε ως τα ποτάμια του Δούρο, κάθε βήμα είναι και μια αποκάλυψη.
Οι γεύσεις της, με το φρέσκο ψάρι, τα θαλασσινά και το κρασί, αγκαλιάζουν τον ταξιδιώτη με αυθεντικότητα. Οι άνθρωποί της, φιλόξενοι και ζεστοί, κάνουν κάθε στιγμή να μοιάζει σαν επιστροφή στο σπίτι.
Η Πορτογαλία, μία χώρα στολίδι στην καρδιά του Ατλαντικού αλλά με μεσογειακή ψυχή, ξεχωρίζει για την γοητεία, την αυθεντικότητα και τη φιλόξενη ατμόσφαιρά της. Προσφέρει στον ταξιδιώτη έναν μοναδικό συνδυασμό εμπειριών, όπου η θάλασσα, η αρχιτεκτονική , η κουλτούρα και η γαστρονομία συναντώνται με τρόπο ανεπανάληπτο. Πολύχρωμες πόλεις, ατέλειωτες ακτές, κάστρα μεσαιωνικά, παλάτια εκφραστές του πλούτου και του ρομαντισμού της, σπουδαία μουσεία, τέχνη και μουσική παντού, αμπελώνες και εκλεκτά κρασιά, τοπικά προϊόντα παγκόσμιας φήμης, εξαιρετική τοπική κουζίνα.
Συγκέντρωση στο αεροδρόμιο και απευθείας πτήση για τη Λισαβόνα. Από εκεί αναχωρούμε οδικώς για την Κοΐμπρα, μια πόλη που κρατά μέσα της ολόκληρη την πνευματική ιστορία της Πορτογαλίας. Υπήρξε πρωτεύουσα του πρώιμου πορτογαλικού βασιλείου από τον 12ο έως τον 13ο αιώνα, και εδώ ίδρυσε ο Βασιλιάς Δένης το 1290, με παπική αναγνώριση από τον Πάπα Νικόλαο Δ,΄ το πανεπιστήμιο που θα έφερε το όνομα Studium Generale. Το ίδρυμα μετακινήθηκε πολλές φορές μεταξύ Λισαβόνας και Κοίμπρας, έως ότου ο Βασιλιάς Ιωάννης Γ΄ το εγκατέστησε οριστικά εδώ το 1537, παραχωρώντας το ίδιο το ανάκτορό του. Για αιώνες ήταν το μοναδικό πανεπιστήμιο σε όλο τον πορτογαλόφωνο κόσμο, εκπαιδεύοντας τους εξερευνητές που χαρτογράφησαν τον πλανήτη, από τον 16ο αιώνα, διδάσκαλοι και φοιτητές του έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στις Μεγάλες Ανακαλύψεις. Σήμερα αποτελεί Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς UNESCO.
Περιηγούμαστε στους δρόμους αυτής της «πόλης των ποιητών», με τον ποταμό Μοντέγκο να την αγκαλιάζει και σταματάμε στον προαύλιο χώρο της εκκλησίας Santa Clara La Nova για πανοραμική θέα ολόκληρης της πόλης. Χρόνος για ελεύθερο γεύμα. Συνεχίζουμε για το εθνικό δάσος Μπουσάκο, ένα από τα πλουσιότερα σε φυτά της Ευρώπης και τόπος με τη δική του ιστορική βαρύτητα: εδώ, το 1810, τα βρετανο-πορτογαλικά στρατεύματα υπό τον Δούκα του Ουέλινγκτον νίκησαν τα ναπολεόντεια γαλλικά στρατεύματα σε μία από τις κρίσιμες συγκρούσεις των Πολέμων της Χερσονήσου.
Άφιξη στο Πόρτο, μια πόλη που αντιπροσωπεύει την παράδοση, τις ανθρώπινες αξίες, τη σκληρή δουλειά και τη δύναμη της ψυχής του Πορτογαλικού έθνους. Η πόλη έδωσε επίσης το όνομα της στο ομώνυμο ξακουστό κρασί “ Πόρτο” που παράγεται από την καλλιέργεια ποικιλιών αμπελιού ύστερα από καθοδήγηση μιας βρετανικής κοινότητας που αναπτύχθηκε στο λιμάνι της πόλης. Διανυκτέρευση.
Μετά το πρωινό, εξερευνούμε μια πόλη που η ιστορία της χάνεται στα βάθη της αρχαιότητας. Κέλτες, Ρωμαίοι, Βησιγότθοι, Άραβες, όλοι πέρασαν από εδώ και άφησαν το σημάδι τους. Οι Ρωμαίοι ονόμασαν τον τόπο Portus Cale, και από αυτό το τοπωνύμιο γεννήθηκε τελικά το όνομα ολόκληρης της χώρας: Πορτογαλία. Το 716 κατακτήθηκε από τους Άραβες και ανακτήθηκε το 868, γίνοντας έκτοτε ο πυρήνας γύρω από τον οποίο συγκροτήθηκε το μετέπειτα ανεξάρτητο βασίλειο.
Στη συνοικία Ριμπέιρα, κατά μήκος του ποταμού Douro, στριμώχνονται οι παλιές γειτονιές με τα παραδοσιακά καταστήματα και την ανοιχτή αγορά στην αποβάθρα, από εκεί φόρτωναν παλαιότερα τις χαρακτηριστικές ξύλινες βάρκες rabelos με βαρέλια κρασιού για να τα μεταφέρουν στις αποθήκες απέναντι. Το ιστορικό κέντρο της Ριμπέιρα ανακηρύχθηκε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς UNESCO το 1996.
Στην άνω πόλη επισκεπτόμαστε τον Καθεδρικό Ναό, που ξεκίνησε να χτίζεται τον 12ο αιώνα και φέρει επάνω του στρώματα από κάθε εποχή της πορτογαλικής ιστορίας, καθώς και το γοτθικό ναό του Αγίου Φραγκίσκου (14ος αιώνας), ένα από τα σπανιότερα γοτθικά μνημεία της χώρας. Βλέπουμε επίσης το Παλάτι Μπόλσα, που χτίστηκε τον 19ο αιώνα πάνω στα ερείπια ενός παλιού φραγκισκανικού μοναστηριού και στέγαζε το Εμπορικό Επιμελητήριο της πόλης.
Καταλήγουμε σε παλιό οινοποιείο, για να γευθούμε στο ειδικό ποτήρι calice το διάσημο κρασί Porto. Η παραγωγή του στην κοιλάδα του Douro ξεκίνησε στη ρωμαϊκή εποχή, αλλά πήρε τη σημερινή του μορφή τον 17ο αιώνα, όταν Βρετανοί έμποροι αναζητούσαν εναλλακτική λύση στα γαλλικά κρασιά. Η Συνθήκη Μεθουέν του 1703 θεσμοθέτησε τους εμπορικούς αυτούς δεσμούς και έδωσε στο Porto την παγκόσμια φήμη που έχει διατηρήσει ως σήμερα. Διανυκτέρευση.
Μετά το πρωινό μας αναχωρούμε για ολοήμερη εκδρομή αφιερωμένη στην επαρχία του Μίνιου, στα ίχνη των απαρχών της Πορτογαλίας. Πρώτη στάση η Μπράγκα, μια πόλη με ιστορία πάνω από δύο χιλιετίες. Ιδρύθηκε πιθανόν τον 3ο αιώνα π.Χ. από τους Καρχηδόνιους και έγινε αργότερα, επί Ρωμαίων, η Bracara Augusta — πρωτεύουσα ολόκληρης της επαρχίας της Γαλαικίας και κόμβος πέντε στρατηγικών οδών. Υπήρξε στη συνέχεια πρωτεύουσα των Σουήβων τον 5ο αιώνα, κατακτήθηκε από τους Άραβες το 716 και από τον 11ο έως τον 12ο αιώνα λειτούργησε ως πρωτεύουσα του πρώιμου πορτογαλικού βασιλείου. Σήμερα παραμένει έδρα του Αρχιεπισκόπου, πρωθιεράρχη όλης της Πορτογαλίας. Θαυμάζουμε τον παλαιότερο καθεδρικό ναό της χώρας, που ξεκίνησε να χτίζεται τον 11ο αιώνα, και το Ιερό του Bom Jesus do Monte, ένα αριστούργημα του πορτογαλικού μπαρόκ του 18ου αιώνα με τη διάσημη ζιγκ-ζαγκ μπαρόκ σκάλα του.
Έπειτα φτάνουμε στο Γκιμαράες, τον τόπο όπου γεννήθηκε κυριολεκτικά η Πορτογαλία. Εδώ, μέσα στους τοίχους του κάστρου, γεννήθηκε γύρω στο 1109 ο Αφόνσο Ενρίκες, γιος του Κόμητα Ερρίκου της Βουργουνδίας. Σε ηλικία μόλις 18–19 ετών, στις 24 Ιουνίου 1128, κέρδισε την αποφασιστική Μάχη του Σαν Μαμέδε — παλεύοντας ακόμα και ενάντια στις δυνάμεις της ίδιας του της μητέρας, η οποία επιζητούσε τη σύνδεση με το βασίλειο της Λεόν. Έντεκα χρόνια αργότερα, το 1139, μετά τη νίκη κατά των Μαυριτανών, ανακηρύχθηκε πρώτος βασιλιάς της Πορτογαλίας — θεμελιώνοντας ένα βασίλειο που θα διαρκούσε 771 χρόνια. Επισκεπτόμαστε το κάστρο του 10ου αιώνα και το ιστορικό κέντρο, που αποτελούν από το 2001 Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς UNESCO. Επιστροφή στο Πόρτο για διανυκτέρευση.
Αναχώρηση για τη Λισαβόνα με δύο ιδιαίτερες στάσεις στο δρόμο. Πρώτη στάση μας το Αβέιρο, η «Βενετία της Πορτογαλίας». Τα κανάλια της πόλης διαμορφώθηκαν σταδιακά μέσα στους αιώνες, και στα τέλη του 19ου αιώνα το εμπόριο αλατιού και θαλάσσιων φυκιών έδωσε στην πόλη ευμάρεια και μια ωραία Art Nouveau αρχιτεκτονική. Θαυμάζουμε τις moliceiros — τις ζωηρόχρωμες βάρκες που κάποτε χρησιμοποιούνταν για τη συλλογή φυκιών και μοιάζουν με παραδοσιακές γόνδολες, σήμερα έχουν γίνει το σύμβολο της πόλης.
Στην συνέχεια κατευθυνόμαστε προς το μεγάλο κέντρο του καθολικισμού τη Φάτιμα, που βρίσκεται 142km βόρεια της Λισαβόνας. Πρόκειται για ένα μικρό κεφαλοχώρι που το ίδιο του το όνομα έχει μεσαιωνική καταγωγή. Για αιώνες παρέμεινε άγνωστο, έως ότου στις 13 Μαΐου 1917, εν μέσω του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τρία βοσκόπουλα, η Λουτσία, ο Φρανσίσκο και η Ζασίντα, αντίκρισαν στην κοιλάδα Cova da Iria ένα όραμα που περιέγραψαν ως «Κυρία πιο λαμπρή από τον ήλιο». Οι εμφανίσεις επαναλήφθηκαν κάθε 13η του μήνα έως τον Οκτώβριο, οπότε δεκάδες χιλιάδες πιστοί που είχαν συγκεντρωθεί ανέφεραν το λεγόμενο «Θαύμα του Ηλίου». Η Καθολική Εκκλησία αναγνώρισε επίσημα τα οράματα το 1930, και σήμερα η Φάτιμα υποδέχεται εκατομμύρια προσκυνητές ετησίως από κάθε γωνιά του κόσμου.
Ακολουθεί το Όμπιτους, ένα από τα ωραιότερα διατηρημένα μεσαιωνικά χωριά της Πορτογαλίας. Το κάστρο του χτίστηκε από τους Μαυριτανούς και ανακτήθηκε από τον Αφόνσο Ενρίκες το 1148. Το 1282 ο Βασιλιάς Δένης χάρισε ολόκληρη την κωμόπολη στη σύζυγό του, βασίλισσα Ισαβέλλα, ως δώρο αρραβώνα, έκτοτε καθιερώθηκε η παράδοση να δωρίζεται το Όμπιτους στις Πορτογαλίδες βασίλισσες για αιώνες. Περπατάμε στα στενά σοκάκια ανάμεσα σε ασβεστωμένα σπιτάκια στολισμένα με πολύχρωμα λουλούδια και απολαμβάνουμε πανοραμική θέα από τα τείχη ύψους 13 μέτρων. Άφιξη αργά το απόγευμα στη Λισαβόνα για διανυκτέρευση.
Προγευματίζουμε και αναχωρούμε για ένα οδοιπορικό αφιερωμένο στην γραφική και φιλόξενη πόλη, που παρόλο τις συνεχόμενες επιδρομές των βαρβαρικών λαών για πολλούς αιώνες, διατηρεί έως και σήμερα το λατινικό ένδοξο χαρακτήρα της. Η Λισαβόνα είναι μια μια πόλη που έχει ζήσει τα πάντα — κατακτήσεις, δόξα, καταστροφή και αναγέννηση. Φοίνικες, Ρωμαίοι, Βησιγότθοι, Άραβες, κάθε λαός άφησε τα ίχνη του. Το 1147 ο Αφόνσο Ενρίκες ανακατέλαβε την πόλη από τους Άραβες με τη βοήθεια σταυροφόρων, και από το 1255 έγινε πρωτεύουσα του βασιλείου. Ο 15ος και 16ος αιώνας ήταν η μεγάλη εποχή της: από τις αποβάθρες της ξεκίνησαν οι εξερευνητές που έφτασαν στην Ινδία, τη Βραζιλία, την Αφρική και την Ασία, φέρνοντας στη μικρή αυτή χώρα τεράστια πλούτη και παγκόσμια δύναμη. Τον Νοέμβριο του 1755, ένας από τους σφοδρότερους σεισμούς που γνώρισε ποτέ η Ευρώπη, ακολουθούμενος από τσουνάμι και πυρκαγιές , κατέστρεψε το μεγαλύτερο μέρος της πόλης. Η ανοικοδόμησή της από τον Μαρκήσιο του Πομπάλ υπήρξε ένα από τα πρώτα παραδείγματα ορθολογικού αστικού σχεδιασμού στον κόσμο.
Στο Μουσείο των Βασιλικών Αμαξών θαυμάζουμε μια συλλογή μοναδική σε πολυτέλεια και πλούτο παγκοσμίως, με άμαξες που χρονολογούνται από τον 17ο έως τον 19ο αιώνα.
Έπειτα επισκεπτόμαστε το Μοναστήρι των Ιερωνυμιτών, κορυφαίο δείγμα του ρυθμού Μανουελίνο, της πορτογαλικής εκδοχής του ύστερου γοτθικού, που ενσωματώνει ναυτικά μοτίβα και εξωτικές επιδράσεις από τις υπερπόντιες ανακαλύψεις. Χτίστηκε το 1502 κατόπιν εντολής του Βασιλιά Μανουήλ Α΄ για να τιμηθεί η επιτυχής επιστροφή του Βάσκο ντα Γκάμα από την Ινδία το 1498 και χρηματοδοτήθηκε από τον «φόρο των μπαχαρικών», σύμβολο της αποικιακής ευμάρειας που έφεραν οι ανακαλύψεις. Από το 1983 είναι Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς UNESCO.
Κοντά στο μοναστήρι, ο Πύργος του Μπελέμ στέκεται στις όχθες του ποταμού Τάγου από το 1514–1521, στολισμένος με σχοινιά και σφαίρες, λαξευμένα στην πέτρα, σύμβολα του Τάγματος του Χριστού, αλλά και με έναν μικρό ρινόκερο, ανάμνηση του εξωτικού ζώου που χάρισε ο Σουλτάνος της Γκουτζαράτης στον Μανουήλ Α΄ το 1515. Για τους ναυτικούς που αναχωρούσαν για τα πέρατα του κόσμου, ήταν η τελευταία εικόνα της πατρίδας, και αυτό Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς UNESCO από το 1983.
Το βράδυ θα απολαύσουμε fado, τα παραδοσιακά πορτογαλικά τραγούδια της νοσταλγίας και της saudade (=νόστος), που έγιναν γνωστά παγκοσμίως από τη θρυλική τραγουδίστρια Αμάλια Ροντρίγκες (1920–1999). Διανυκτέρευση.
Πρωινό στο ξενοδοχείο και αναχωρούμε για τα δύο πιο σημαντικά μουσεία της Λισαβόνας.
Το πρόσφατα ανακαινισμένο Μουσείο Καλούστ Γκιουλμπενκιάν το οποίο δημιουργήθηκε γύρω από τη συλλογή του Kalouste Sarkis Gulbenkian (1869–1955), ενός Αρμένιου επιχειρηματία πετρελαίου που είχε αποκτήσει τεράστια οικονομική επιρροή (κατείχε το 5% των μετοχών της Iraqi Petroleum Company), από όπου και το παρατσούκλι «Mr. Five Percent». Εγκατασταθείς στη Λισαβόνα κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, άφησε στην πόλη ολόκληρη τη συλλογή του: πάνω από 6.000 αντικείμενα που καλύπτουν έξι χιλιάδες χρόνια ιστορίας, αιγυπτιακά αγάλματα, ελληνικά νομίσματα, ισλαμικά χειρόγραφα, κινεζική πορσελάνη, έργα Rembrandt, Rubens, Turner και René Lalique.
Στη συνέχεια το Εθνικό Μουσείο Αζουλέζο, στεγασμένο στο εντυπωσιακό πρώην Μοναστήρι Madre de Deus (1509). Τα azulejos — ζωγραφισμένα κεραμικά πλακίδια — είναι ίσως η πιο αναγνωρίσιμη έκφραση της πορτογαλικής τέχνης. Η λέξη προέρχεται από το αραβικό az-zulayj (γυαλιστερή πέτρα) και η παράδοση εισήχθη από τους Άραβες, αλλά έφτασε στο αποκορύφωμά της μετά τον 15ο αιώνα, εξελισσόμενη σε μοναδική πορτογαλική τέχνη που σήμερα στολίζει εκκλησίες, ανάκτορα, σταθμούς τρένων και απλά σπίτια.
Χρόνος ελεύθερος για να χαρούμε την πόλη με προσωπικό τρόπο. Διανυκτέρευση.
Μια ιδιαίτερα απολαυστική εκδρομή στα περίχωρα της Λισαβόνας.
Η Σίντρα ήταν ήδη γνωστή από τον 10ο αιώνα μέσω αραβικών γεωγραφικών κειμένων, και μετά την ανακατάκτηση του 1147 έγινε η αγαπημένη θερινή διαμονή κάθε Πορτογάλου βασιλιά. Τον 19ο αιώνα αναδείχθηκε στο πρώτο κέντρο ρομαντικής αρχιτεκτονικής στην Ευρώπη: ο βασιλιάς Φερδινάνδος Β΄ μετέτρεψε κατεστραμμένο μοναστήρι στο εκρηκτικό Ανάκτορο Πένα — ένα εκλεκτικό παραμύθι από γοτθικά, μαυριτανά, ινδικά και αναγεννησιακά στοιχεία τυλιγμένο σε πεύκα και πλατάνια. Ο Λόρδος Βύρωνας επισκέφθηκε τη Σίντρα το 1809 και την εξύμνησε ως «λαμπρή Εδέμ» στο ποίημα «Childe Harold's Pilgrimage». Η UNESCO ανακήρυξε ολόκληρο το τοπίο της Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς το 1995.
Στο Cabo da Roca στεκόμαστε στο δυτικότερο σημείο της ευρωπαϊκής ηπείρου. Εδώ είναι ο τόπος που ο ποιητής Λουίς ντε Καμόης περιέγραψε στο έπος του «Λουζιάδες» (1572) με τους λόγους που έγιναν η επιγραφή του ακρωτηρίου: «Aqui... onde a terra se acaba e o mar começa». «Εδώ τελειώνει η γη και αρχίζει η θάλασσα».
Ακολουθεί το Κασκάις, ένα πανέμορφο ψαροχώρι που μεταμορφώθηκε σε κοσμοπολίτικο θέρετρο, και το Εστορίλ — τόπος με δικό του ιδιαίτερο χαρακτήρα κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν η ουδέτερη Πορτογαλία είχε καταστεί καταφύγιο κατασκόπων, εξόριστων βασιλέων και ευρωπαϊκής αριστοκρατίας. Λέγεται ότι η ατμόσφαιρα αυτή ενέπνευσε τον Ίαν Φλέμινγκ για τη δημιουργία του χαρακτήρα του Τζέιμς Μποντ.
Τελευταία στάση το Πάρκο των Εθνών, που κατασκευάστηκε για τη Διεθνή Έκθεση EXPO 1998 σε εγκαταλελειμμένη βιομηχανική ζώνη, αξιοσημείωτο παράδειγμα αστικής αναγέννησης. Εδώ δεσπόζει η Γέφυρα Βάσκο ντα Γκάμα, που κατά την ανέγερσή της ήταν η μεγαλύτερη γέφυρα της Ευρώπης, και βρίσκεται το Αcquarium, το OCEANARIΟ, της Λισαβόνας. Διανυκτέρευση.
Σήμερα είναι η τελευταία μέρα μας στην πρωτεύουσα της Πορτογαλίας. Γεμάτοι αναμνήσεις από μια χώρα που άλλαξε τον χάρτη του κόσμου, επιστρέφουμε στην Αθήνα.
ΟΙ ΠΤΗΣΕΙΣ ΜΑΣ ΜΕ AEGEAN
12/09/26 ΑΘΗΝΑ – ΛΙΣΣΑΒΩΝΑ 07.35 – 09.35
19/09/26 ΛΙΣΣΑΒΩΝΑ – ΑΘΗΝΑ 11.00 – 16.55
